कांदळवन कक्ष
महाराष्ट्र शासन
कांदळवन प्रतिष्ठान महाराष्ट्र कांदळवन आणि सागरी
जैवविविधता संवर्धन प्रतिष्ठान

भरपाई योजना

‘वन्यजीव संरक्षण कायदा, १९७२’ अंतर्गत संरक्षित असलेले सागरी जीव मासेमारीच्या जाळ्यात अडकल्यास, जाळे कापून त्यांना सोडल्याबद्दल मच्छीमारांना देण्यात येणाऱ्या भरपाईची विशेष योजना.

Imprtant Marine Protected Species

महाराष्ट्राला लाभलेल्या समृद्ध किनारपट्टी क्षेत्रात ‘वन्यजीव संरक्षण कायदा, १९७२’ मध्ये समाविष्ट असलेल्या अनेक सागरी प्रजाती आढळतात. यामध्ये निळा देव मासा, ब्रुडीज देवमासा, डॉल्फिन, करवत मासा, व्हेल शार्क, सागरी कासवे या प्रजातींचा समावेश आहे. काहीवेळा या संरक्षित प्रजाती मच्छीमारांच्या जाळ्यात अडकल्या जातात. प्रसंगी जाळे कापून या संरक्षित जीवांना पुन्हा समुद्रात सुरक्षितरित्या सोडल्यास मच्छिमारांना कापलेल्या जाळ्याची भरपाई म्हणून या योजनेअंतर्गत कमाल २५ हजार रुपयांची नुकसान भरपाई दिली जाते.

भरपाई योजनेअंतर्गत समुद्रीकासवाची सुटकाभरपाई योजनेअंतर्गत समुद्रीकासवाची सुटका
भरपाई योजनेचा लाभ मिळालेले मासेमार बांधवभरपाई योजनेचा लाभ मिळालेले मासेमार बांधव
 

संयुक्तरित्या दिली जाणारी ही नुकसान भरपाई योजना (शासन निर्णय क्र. मत्स्यवि- १११८/प्र.क्र.७५/पदुम-१४, दि. २१/१२/२०१८) कांदळवन कक्ष, कांदळवन प्रतिष्ठान आणि महाराष्ट्र मत्स्यव्यवसाय विभाग यांनी सुरू केली आहे.

‘कांदळवन प्रतिष्ठाना’ अंतर्गत संरक्षित सागरी जीवांसंबंधी प्रबोधन करण्यासाठी मच्छीमार समुदायांसाठी जनजागृती कार्यशाळांचे आयोजित करण्यात येते. या योजनेअंतर्गत आजवर ५९ मच्छिमारांना नुकसान भरपाई देण्यात आली आहे.

सागरी संरक्षित प्रजाती व नुकसान भरपाई योजनेवरील जागरूकता निर्मितीसाठी कार्यशाळा सागरी संरक्षित प्रजाती व नुकसान भरपाई योजनेवरील जागरूकता निर्मितीसाठी कार्यशाळा
मच्छीमारांसाठी सागरी संरक्षित प्रजातींवर कार्यशाळा मच्छीमारांसाठी सागरी संरक्षित प्रजातींवर कार्यशाळा
 

मच्छीमारांसाठी घेतलेल्या कार्यशाळांचा आढावा

क्रं. कार्यशाळेची तारीख जिल्हा स्थान सहभागी मच्छीमारांची संख्या
१. ६ जून २०१९ मुंबई आणि मुंबई उपनगर ससून डाॅक ११८
२. १५ जून २०१९  ठाणे उत्तन ७९
३. २१ ऑगस्ट २०१९ पालघर पालघर १२३
४. १२ जुलै २०१९ रायगड नागाव ६०
५. २५ जुलै २०१९ रत्नागिरी रत्नागिरी १००
६. १७ जुलै २०१९ गुहागर ५००+
७. १२ ऑगस्ट २०१९ आडे ५०
८. २७ ऑगस्ट २०१९ सिंधुदुर्ग मालवण ५९

जुलै, २०२० पर्यंत या योजनेअंतर्गत भरपाई दिलेल्या प्रकरणांचा तपशील

जिल्हा मच्छीमारांनी दाखल केलेली प्रकरणे प्रकरणे पूर्ण रक्कम मच्छीमारांनी सोडलेल्या संरक्षित सागरी प्रजातीचे नाव आणि संख्या
मुंबई २५,००० ऑलिव्ह रिडेल कासव (१)
ठाणे २३ २२ ४,६२,२०० ऑलिव्ह रिडेल कासव (१०), ग्रीन सी कासव (१),
व्हेल शार्क (१२)
पालघर १० १,४३,७५० ऑलिव्ह रिडेल कासव (७), ग्रीन सी कासव (१),
इंडियन ऑशन हम्पबॅक डॉल्फिन (१), जायन्ट गिटारफिश (१)
रायगड १३ १२ २,५०,००० ऑलिव्ह रिडेल कासव (४), ग्रीन सी कासव (४),
व्हेल शार्क (३), हॉक्सबिल कासव (१), लेदरबॅक कासव (१)
रत्नागिरी ४६,००० ऑलिव्ह रिडेल कासव (२)
सिंधुदुर्ग १६ १६ ३.३६.८०० ऑलिव्ह रिडेल कासव (४), ग्रीन सी कासव (१०),
व्हेल शार्क (२)
एकूण ६५ ६२ १२,६३,७५०/- ऑलिव्ह रिडेल कासव (२८), ग्रीन सी कासव (१६),
व्हेल शार्क (१७), हॉक्सबिल कासव (१),
इंडियन ओशन हम्पबॅक डॉल्फिन (१), लेदरबॅक कासव (१), जायन्ट गिटारफिश (१)

 

जुलै, २०२० पर्यंत एकूण १०७ प्रकरणांची माहिती प्राप्त झाली असून त्यापैकी १०३ प्रकरणांवर प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. त्यांना एकूण १२,६३,७५०/- रुपयांची भरपाई देण्यात आली आहे.

मच्छिमारांची नावे व मुक्त केलेल्या प्रजाती

अनु. क्र. अर्जदाराचे नांव पत्ता मुक्त केलेल्या प्रजाती
१. श्रीमती जयश्री राजे वर्सोवा, मुंबई ऑलिव्ह रिडले कासव
२. श्री. विशाल बद्रीनाथ कोळी अलिबाग, रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
३. श्री. हेमंत सीताराम शिरधनेकर, जाकिमिरे, रत्नागिरी. हिरवे समुद्री कासव
४. श्री कृष्णा रमेश शिवलकर जाकिमिरे, रत्नागिरी. हिरवे समुद्री कासव
५. श्रीमती तेजल शशिकांत चोपडेकर देवगड, सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
६. श्रीमती नीलम सुनील सावंत देवगड, सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
७. श्री. अरुण शंकर चोपडेकर , मालवण, सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
८. श्री. राजन रामदास केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
९. श्रीमती भानुमती दाजी तांडेल टेंभी, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
१०. श्रीमती हेमा हेमंत वैद्य वडराई, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
११. श्री. प्रमोद श्रीधर खवळे देवगड, सिंधुदूर्ग व्हेल शार्क
१२. श्री. राजन केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
१३. श्री. राजन केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
१४. श्री सुदाम सहदेव राऊळ वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
१५. श्री. रॉयडॉन चाफ्या उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
१६. श्री. अजबन बंड्या उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
१७. श्री. सायमन खर्जा उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
१८. श्री. रॉबर्ट गोन्साल्विस उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
१९. श्री. रिपेन बगाजी उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
२०. श्री. अगस इटूर उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
२१. श्री. जुलेस पाटील उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
२२. श्री. संतोष मेहेर वडराई, पालघर हिरवे समुद्री कासव
२३. श्री. संतोष बळीराम रामजी बोर्ली, रायगड हिरवे समुद्री कासव
२४. श्री. संज्योय नरेश चुनेकर बोर्ली, रायगड हिरवे समुद्री कासव
२५. श्री. समीर केशव कोळी करंजा, रायगड हिरवे समुद्री कासव
२६. श्री. चंद्रकांत रवींद्र तांडेल भरडखोल, रायगड व्हेल शार्क
२७. श्री. संजय इटूर उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
२८. श्री. युबर्ट गर्या उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
२९. श्री. हॅरेल बूनकावली उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
३०. श्री. राजेश नून उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
३१. श्री.नेस्टर डिसुझा उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
३२. श्री. डॉसन कावल्या उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
३३. श्री. भुवनेश्वर तामोरे पोफरन दांडी, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
३४. श्री. राजेश नाईक झाई, तलासरी, पालघर हम्पबॅक डॉल्फिन
३५. श्रीमती लीना जोशी देवगड, सिंधुदूर्ग कासव
३६. श्रीमती अश्विनी धुरी देवगड, सिंधुदूर्ग व्हेल शार्क
३७. श्री. पंकज मालंडकर देवबाग, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
३८. श्री. सूदाम राऊळ वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
३९. श्री. प्रमोद केळुस्कर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
४०. श्रीमती छाया केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
४१. श्री. अविनाश हरिचंद्र केंदू मुरुड, रायगड हॉक्स बील कासव
४२. श्री. विनायक वामन पाटील पेण, रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
४३. श्री. चंद्रकांत रवींद्र तांडेल श्रीवर्धन, रायगड व्हेल शार्क
४४. श्री. चंद्रकांत रवींद्र तांडेल श्रीवर्धन, रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
४५. श्री. रामचंद्र रामनाथ कोळी अलिबाग, रायगड हिरवे समुद्री कासव
४६. श्री. परीक्षित प्रकाश शिवाजी मुरुड, रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
४७. श्री. अमोल कृष्ण सरतांडेल अलिबाग, रायगड व्हेल शार्क
४८. श्री. संतोष मेहेर वडराई, पालघर मोठा गिटारफिश
४९. श्री उमेश गंगाधर पागधरे सातपाटी, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
५०. श्री. अनिल वासुदेव चौधरी सातपाटी, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
५१. श्री. गणेश तुकाराम पाटील उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
५२. श्री. आजबन अबेल बंड्या उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
५३. श्री. सर्वोक अँटोन गोविंद उत्तन, ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
५४. .श्री. शैलेश गॅसपाल बंड्या उत्तन, ठाणे वेल शार्क
५५. श्री. लॉंजिनस पॅट्रीक मालेकर उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
५६. श्री. रेगी रॉयल ऑगस्टीन लुजी उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
५७. श्री. अग्नेलो एडवर्ड कसुघर उत्तन, ठाणे हिरवे समुद्री कासव
५८. श्री. सनी जुरान पिला उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
५९. श्री. डेनियल मांगलाया हारुक उत्तन, ठाणे व्हेल शार्क
६०. श्री. राजन रमेश केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
६१. श्री. राजन रमेश केरकर वेन्गुर्ला, सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
६२. श्री. नवनाथ सुकऱ्या म्हात्रे सातपाटी, पालघर ऑलिव्ह रिडले कासव
६३. श्रीमती शुभांगी सुनिल कोळी रायगड हिरवे समुद्री कासव
६४. श्री. चंद्रकांत भालचंद्र पाटील रायगड व्हेल शार्क
६५. श्री. जयदास माया चोगले रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
६६. श्री. संतोष चिंतामणी सोडेकर रायगड हिरवे समुद्री कासव
६७. श्री. नितिन नाना ताम्हणकर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
६८. श्रीमती छाया संतोष केरकर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
६९. श्री. प्रमोद लक्ष्मण केळुसकर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
७०. श्रीमती आयरिन किस्तु लुड्रीक सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
७१. श्रीमती शिल्पा शशिकांत धुरात सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
७२. श्री. नाना महादेव कुबल सिंधुदूर्ग हॉक्सबील कासव
७३. श्री. लक्ष्मण वसंत नाईक सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
७४. श्री. कृष्णा विष्णू घटवल सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
७५. श्री. महादेव तुकाराम जोशी सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
७६. श्री. मनोहर भिवराम ठक्कर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
७७. श्री. पांडुरंग कृष्णा शिवलकर रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
७८. श्री. राकेश शशिकांत शेट्ये रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
७९. श्री. कृष्णा रमेश शिवलकर रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८०. श्री. जयवंत एकनाथ मयेकर रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८१. श्री. कमलेश देवजी शिवलकर रत्नागिरी ऑलिव्ह रिडले कासव
८२. श्री. राकेश परशुराम मयेकर रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८३. श्री. राहुल विलास पाटील रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८४. श्रीमती पुर्वी अजित चव्हाण रत्नागिरी ऑलिव्ह रिडले कासव
८५. श्री. सुभाष महादेव नरेकर रत्नागिरी हॉक्सबील कासव
८६. श्री. शैलेन्द्र सुधाकर सावंत रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८७. श्री. यशवंत तुकाराम जोशी रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
८८. श्री. सुभाष सिताराम शिरधनकर रत्नागिरी ऑलिव्ह रिडले कासव
८९. श्री. समिर नारायण सूर्वे रत्नागिरी हिरवे समुद्री कासव
९०. श्री. अजित ज्ञानेश्वर कांबळी सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
९१. श्रीमती मधू हनुमंत चिंदरकर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
९२. श्री. नारायण भगवान केळूसकर सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
९३. श्री. अँटोन ऑगस्टीन फरनँडीस सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
९४. श्रीमती हर्षदा हरेश्वर खवळे सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव
९५. श्री. अभय राजाराम पराडकर सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
९६. श्री. अजिंक्य मारूती बंद्री रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
९७. श्री. किशोर जनार्दन भोईंकर रायगड ऑलिव्ह रिडले कासव
९८. श्री. गोडविन जुरान मुनिस ठाणे व्हेल शार्क
९९. श्री. गोडफ्रेय डॅनिअल मांडविघर ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
१००. श्री. गब्रियल जॉनी लुजी ठाणे ऑलिव्ह रिडले कासव
१०१. श्री. प्रशांत एम. तोडनकर सिंधुदूर्ग ऑलिव्ह रिडले कासव
१०२. श्री. मिथुन अशोक नाखवा Raigad ऑलिव्ह रिडले कासव
१०३. श्री. केशव दशरथ ताम्हणकर सिंधुदूर्ग हिरवे समुद्री कासव